Softbal is een sport, verwant aan het honkbal.

Op het eind van de 19e eeuw sprak men voor het eerst over softball, ergens in de Verenigde Staten. Er werd toen indoor gegooid en geslagen op een soort bal die bestond uit een samengepropt geheel van stof.

Dit heeft niets meer te maken met de sport softbal zoals we die nu kennen. Softbal lijkt veel op honkbal (Engels: baseball) maar heeft een aantal afwijkende voorschriften. Zo is het aangooien (pitching) bij softbal onderhands, is het veld kleiner en de bal iets groter. Het principe bij beide sporten is hetzelfde: er moet zo veel mogelijk punten gescoord worden (lopen via het eerste, tweede, derde honk en de thuisplaat) en er moet worden getracht te verhinderen dat de tegenpartij punten scoort. Een softbalwedstrijd duurt gemiddeld maar half zo lang als een honkbalwedstrijd, dit heeft onder andere te maken met het aantal innings en de snelheid van handelen op een kleiner veld.

Softbal is een technisch en tactisch hoogstaande sport. Softbal was van 1996 tot en met 2008 een olympische sport bij de vrouwen en krijgt steeds meer leden wereldwijd.

Softbal wordt zowel door dames als door heren gespeeld, elk in hun eigen competitie. Softbal was in 2008 voor de laatste keer op de Olympische zomerspelen te zien maar enkel als damessport. Het Internationaal Olympisch Comité heeft besloten softbal voor 2012 van de lijst met onderdelen te schrappen.

Spelers

Verdedigende partij

• De werper (Engels: pitcher): degene die op de werpruimte (pitch), in het midden van het veld staat. De werper moet de bal onderhands naar zijn teamgenoot, de achtervanger, gooien die achter de thuisplaat staat.
• De achtervanger (Engels: catcher): staat achter de thuisplaat en moet de bal die de werper naar hem gooit proberen te vangen. De catcher heeft een pak aan dat hem beschermt als de bal tegen hem aan komt.
• De verdediging: het verdedigende team staat in het veld en probeert de slagman/honklopers uit te maken door de bal te vangen, de lopende slagman uit te tikken of de bal sneller dan de slagman op het honk waar deze naar toe loopt te krijgen.

Aanvallende partij

• De slagman: deze staat op de thuisplaat en moet proberen de toegegooide bal door de werper (binnen het veld) in de goede richting te slaan. Nadat dit gelukt is laat hij de knuppel op de grond vallen en loopt hij naar het eerste honk en indien mogelijk verder. Als de slagman uiteindelijk (in een of meer slagbeurten) alle honken heeft aangeraakt en daarna de thuisplaat heeft bereikt, heeft deze één punt voor zijn team gescoord.
• Honkloper: een slagman wordt, nadat hij de bal heeft weggeslagen en begonnen is de honken af te gaan een honkloper genoemd.
• Aanvallers: De lopers op het veld proberen om naar de volgende honk te lopen of te scoren door naar de thuisplaat te lopen. Op het veld van de aanvallende partij zijn er maximum 4 spelers, namelijk 3 honklopers en 1 slagman. Per honk mag slechts 1 honkloper staan. De rest van de aanvallende partij zit in de dug-out, een bank of overdekte cabine langs de zijkant van het veld.

Uitgooien

Men kan spelers van het aanvallende team op verschillende manieren uitmaken: 3-slag, vangbal, uittikken en gedwongen loop.

• 3-slag: als de pitcher de bal heeft gegooid en de bal gaat door de slagzone of de slagman swingt zonder de bal te raken, dan roept de scheidsrechter "slag" of "strike". Na drie van deze slagballen is de slagman uit. Een uitzondering is wanneer de derde slagbal niet wordt gevangen door de verdedigende partij. Dan mag de slagman alsnog proberen het eerste honk te bereiken. Als een toegeworpen bal buiten de slagzone valt, dan is er sprake van een wijdbal.
• Vangbal: wanneer de slagman de bal heeft weggeslagen en hij naar de eerste honk loopt, maar de geslagen bal door een speler van het verdedigende team meteen wordt gevangen, dan is de slagman uit.
• Uittikken: nadat de slagman de bal in het veld heeft geslagen, wordt hij een honkloper. Hij kan uitgetikt worden als een speler van het verdedigende team hem met de bal aanraakt, terwijl hij niet in contact is met een honk.
• Gedwongen loop: als een honkloper niet terug kan keren naar zijn vorige honk, bijvoorbeeld wanneer hij net de bal weggeslagen heeft en bij het eerste honk aankomt of omdat er op de vorige honk nu een andere honkloper staat, dan is er sprake van een gedwongen loop. Nu hoeft de honkloper niet uitgetikt te worden maar is het gewoon een kwestie van wie eerder bij de volgende honk is, de honkloper of de bal. Als de honkloper als eerste op de honk aankomt dan is hij "safe" of "in". Als de bal eerst aan de honk is, dan is hij uit.

Uitrusting

Vooral de uitrusting van de catcher is uitgebreid, hij of zij draagt een masker, beenbeschermers, een keelbeschermer en een bodybescherming. De slagman en de honklopers moeten allemaal een helm met oorbeschermers op hebben.
Alle spelers moeten ook een softbalhandschoen en een knuppel hebben, de handschoen gebruiken ze als ze op het veld staan, de knuppel wordt gebruikt door de aanvallende partij.
De knuppel mag niet langer zijn dan 86,4 cm, en niet zwaarder dan 1,077 kg.

Overgenomen van Nederlandse Wikipedia (http://nl.wikipedia.org/wiki/Softbal)